Zestawienie chińskich inwestycji zagranicznych w Europie Zachodniej

Przełomowym momentem w historii chińskich inwestycji zagranicznych był rok 1999. Zatwierdzona wówczas „polityka wychodzenia” (go out policy) poskutkowała skumulowaniem znacznych zasobów rezerw zagranicznych, a międzynarodowa opinia publiczna zachęcała Chiny do upłynnienia waluty RMB. Polityka otwierania krajowego rynku została dodatkowo spotęgowana przez przyjęcie Państwa Środka do Światowej Organizacji Handlu w 2001 roku, dzięki czemu uzyskano szerszy dostęp do międzynarodowych rynków[1].

Chiny stały się szczególnie znaczącym graczem w inwestycjach zagranicznych od 2008 roku, kiedy światowe gospodarki odczuwały dotkliwe skutki globalnego kryzysu finansowego, a wartość aktywów znacząco zmalała. Przedsiębiorstwa chińskie, wspierane przez największe krajowe banki, wyraźnie wzmogły swoją aktywność, w wyniku której wartość zagranicznych inwestycji podwoiła się w porównaniu do 2007 roku. Drugim istotnym wydarzeniem było ogłoszenie w 2013 roku projektu Nowego Jedwabnego Szlaku, który dał chińskim przedsiębiorstwom szansę do przeprowadzenia oraz sfinansowania ambitnych projektów w krajach partnerskich. Inwestycje zagraniczne wzrosły wówczas o ok. 20 punktów procentowych w porównaniu do 2012 roku. Wartość inwestycji zagranicznych chińskich przedsiębiorstw na przestrzeni lat 2002-2017 została zaprezentowana na wykresie 1.

Wykres 1 – Wartość inwestycji zagranicznych chińskich przedsiębiorstw na świecie w latach 2005-2017 (mld USD). 

Źródło: National Bureau of Statistics of China (03.03.2019).

Wartość inwestycji przeprowadzonych przez chińskie przedsiębiorstwa wyraźnie rosła w kolejnych latach. Jednocześnie uwagę zwraca zmniejszenie wartości inwestycji w 2017 roku. Spadek wynikał z obaw władz chińskich przed zbyt dużymi odpływami kapitału, które mogłyby zagrozić stabilizacji finansowej przez dewaluację waluty RMB[2].

Wykres 2 pokazuje wartość inwestycji chińskich przedsiębiorstw na poszczególnych kontynentach w latach 2016-2017, natomiast na wykresie 19 przedstawiono zestawienie chińskich inwestycji z podziałem na poszczególne regiony Europy.

Wykres 2 – Wartość inwestycji zagranicznych chińskich przedsiębiorstw na poszczególnych kontynentach w latach 2016-2017 (mld USD).

Źródło: BBVA (03.03.2019).

Chińskie przedsiębiorstwa, wspierane przez banki, inwestowały w przedstawionym okresie głównie na kontynencie europejskim. Korzyści, jakie daje Chinom obecność w Europie, to przede wszystkim zwiększenie rozpoznawalności marki, dostęp do szerokiego rynku zbytu, pozyskanie know-how w dziedzinie prowadzenia biznesu oraz znaczne poszerzenie bazy kontaktów profesjonalnych (network). Od 2008 roku, w którym na inwestycje przeznaczono 840 mln USD, do 2017 roku, w którym na ten sam cel przeznaczono 42 mld USD, zainwestowano łącznie 318 mld USD i przejęto ok. 360 europejskich podmiotów gospodarczych[3]. W ostatnich latach najwyraźniejszy wzrost dotyczył rynku europejskiego, gdzie zaledwie w rok (2016-2017) chińskie inwestycje wzrosły z 55 mld USD do niemal 91 mld USD, co stanowi więcej niż suma wartości inwestycji na pozostałych kontynentach[4].

Wykres 3 – Zestawienie procentowe chińskich inwestycji z podziałem na poszczególne regiony Europy.

Źródło: Merics (03.03.2019).

 

Chińskie przedsiębiorstwa inwestowały dotychczas przede wszystkim w Europie Zachodniej[5], w szczególności w Wielkiej Brytanii (70 mld USD przy 227 transakcjach), która pomimo niepewności związanych z planowanym opuszczeniem Unii Europejskiej nadal uważana jest za jedno z najważniejszych centrów finansowych na świecie. W Szwajcarii zaś w 2018 roku zakończono transakcję przejęcia Syngenty przez ChemChina za kwotę 46 mld USD, co stanowi największą wartościowo transakcję dokonaną przez chiński podmiot gospodarczy[6].  We Włoszech do 2017 roku zainwestowano 31 mld USD, z czego 7,7 mld USD przeznaczono na zakup Pirelli – przedsiębiorstwa produkującego opony. Pirelli zostało przejęte przez ChemChina, która pozyskała finansowanie m.in. z China Silk Road Fund, odpowiedzialnego za udzielanie finansowania na projekty związane z projektem Nowego Jedwabnego Szlaku. Z kolei w Niemczech zakończono 225 transakcji opiewających łącznie na 20,3 mld USD, spośród których do najbardziej znaczących należało wykupienie udziałów o wartości ok. 9 mld USD w spółce Daimler oraz przejęcie KUKA AG za ponad 5 mld USD przez firmę Midea. Przejęcie KUKA AG zasługuje na uwagę, gdyż jest to przedsiębiorstwo operujące w branży robotyki. W dokumencie „Made in China 2025”, pokazującym kierunek rozwoju chińskiej gospodarki, jednym z ważniejszych sformułowanych celów jest osiągnięcie statusu lidera w branżach z zakresu nowoczesnych technologii, takich jak sztuczna inteligencja czy właśnie robotyka. Przejęcie KUKA AG pozwoliło nie tylko na zwiększenie obecności na rynku niemieckim, lecz także na poznanie technologii, które mogą przybliżyć Chiny do osiągnięcia statusu lidera tej nowoczesnej branży. Ponadto w Grecji w 2016 roku firma China Ocean Shipping Company (Cosco) przejęła 67% udziałów w Porcie Pireus, który ma służyć jako najważniejszy chiński port w Europie Południowej. W Portugalii chińska firma CTG wykupiła wówczas 26% udziałów w Energias de Portugal (EDP) – jednej z największych w Europie i czołowej portugalskiej firmy energetycznej. Fosun Group zaś przejęła kontrolę nad Fidelidade – największym portugalskim ubezpieczycielem oraz nad Banco Comercial Portugales S.A. (właścicielem m.in. polskiego Banku Millennium SA), a State Grid Corporation wykupił część udziałów w Redes Energeticas Nacionais SA – czołowym portugalskim dystrybutorze energii[7].

Transakcje inicjowane przez chińskie przedsiębiorstwa oraz wspierane finansowo przez chińskie banki stanowiły zatem ok. 65% transakcji na kontynencie europejskim. Wydaje się również, że Chiny dywersyfikują docelowe branże inwestycyjne w Europie. Na wykresie 20 zaprezentowano wartość chińskich inwestycji w Europie w latach 2008-2017 w wymienionych sektorach gospodarczych.

Wykres 4 – Wartość chińskich inwestycji w Europie w latach 2008-2017 w wybranych sektorach gospodarczych (mld USD).

Źródło: Bloomberg (04.03.2019).

Najwięcej transakcji miało miejsce w branżach: chemicznej (48,8 mld USD), energetycznej (25,9 mld USD), nieruchomości (23,9 mld USD) oraz wydobywczej (23,1 mld USD). Na wykresie przybliżono jedynie sektory, których wartość inwestycji przekroczyła 10 mld USD. Chiny inwestowały ponadto m.in. w następujące branże: produkcyjną (8,6 mld USD), energii odnawialnej (8,6 mld USD), detaliczną (8,3 mld USD) czy rozrywkową (7,8 mld USD).

Ponadto chińskie przedsiębiorstwa realizują liczne inwestycje greenfield oraz projekty infrastrukturalne. Chiński kapitał współfinansuje inwestycje na terenie Europy: China General Nuclear Power Group ponosi 1/3 wydatków związanych z budową elektrowni atomowej Hinkley Point C w Wielkiej Brytanii, a chiński deweloper Dalian Wanda Group, wspólnie z francuskim Auchan, będzie odpowiedzialny za budowę EuropaCity – centrum handlowego pod Paryżem o powierzchni 800 tys. m2  połączonego z parkiem rozrywki. Koszt tej inwestycji szacuje się na 3,4 mld USD[8].

Zaprezentowane dane wskazują, że Państwo Środka szczególnie ceni sobie rynek zachodnioeuropejski oraz korzyści płynące z obecności na tym rynku. Różnorodność oraz rozmach inwestycji podejmowanych w regionie świadczą o wielotorowości chińskich planów gospodarczych. Warto więc śledzić doniesienia o kolejnych zagranicznych projektach Państwa Środka, krok po kroku wypracowującego sobie miano istotnego gracza na rynku Europy Zachodniej.

Autor: Tomasz Dziawgo, Lotus League

Korekta: Adrianna Jagodzińska

Artykuł powstał w ramach współpracy z Fundacją Lotus League – inicjatywą powołaną przez absolwentów czołowych uczelni europejskich oraz azjatyckich, której celem jest stworzenie dogodnej przestrzeni do efektywnego współdziałania na płaszczyźnie akademickiej i biznesowej obu regionów. Serdecznie zapraszamy do lektury artykułów, które będą pojawiały na portalu ChinyTech.pl. Więcej o Fundacji Lotus League na stronie www.lotus-league.com

[1] China Going Global, China Policy, 2017, s. 3-8.

[2] Huang B., Xia L., China | ODI from the Middle Kingdom: What’s next after the big turnaround? BBVA, 2018. s. 2-8.

[3] Diamond J.S., Tartar A., Rojanasakul M., How China is buying its way into Europe?, Bloomberg, 2018. (03.03.2019).

[4] Hanemann T., Huotari M., Record flows and growing imbalances: Chinese Investment in Europe in 2016., Merics, 2017. s. 4-9.

[5] Ibidem s.10

[6] Le Corre P., On Chinese Investment and Influence in Europe, Carnegie Endowment for International Peace., 2018. (03.03.2019).

[7] Comparing Chinese Investment into North America and Europe., Baker McKenzie, 2017. s.6-30.

[8] Cole M., Wanda confirms investment in $3.4B French leisure destination, Mingtiandi, 2016. (04.03.2019).